banner sinaasappels

Huidige situatie wetgeving vleesvervangers

28-01-2020 | Gemiddelde leestijd: 5 min
89 personen hebben dit bericht gelezen

Volgens de Vegetariërsbond ligt het aantal mensen dat (vrijwel) nooit vlees eet rond de 850.000 in Nederland. Volgens onderzoeken van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, het Landbouw Economisch Instituut, het Voedingscentrum en Milieu Centraal is dit aantal stijgende. In de supermarkt wordt het assortiment van vlees-vervangende producten ook steeds groter. Een aantal producten lijkt in uiterlijk, merknaam, benaming en smaak soms net op vlees. Is dit verwarrend voor de consument en zijn hier regels aan verbonden? En hoe zit het met kweekvlees en insecten? In 2 artikelen besteden we aandacht aan deze onderwerpen. In dit eerste artikel wordt gekeken of er wetgeving bestaat voor vlees-vervangende producten.

Vlees-vervangende producten

Het Voedingscentrum zegt het volgende over het begrip ‘vleesvervanger’: “Mensen die minder of geen vlees willen eten hebben veel vegetarische keuzes die dezelfde voedingsstoffen leveren als vlees. In de praktijk worden deze vegetarische keuzes vleesvervangers genoemd. Vegetarische keuzes zijn een bron van eiwit, ijzer, vitamine B1 en/of B12”.Er kan hierbij een onderscheid gemaakt worden in vegetarische keuzes die een aantal dezelfde stoffen bevatten als vlees maar niet op vlees lijken, zoals peulvruchten, eieren en noten. Of vegetarische keuzes die op vlees moeten lijken en waar vaak voedingsstoffen aan toegevoegd worden die ook in vlees zitten. Bijvoorbeeld een burger op basis van soja waaraan vitamine B12 en ijzer toegevoegd wordt.

Europese wetgeving

Voor deze productgroep is momenteel geen concrete wetgeving op Europees niveau, maar deze gaat er mogelijk wel komen. In april vorig jaar heeft de Landbouwcommissie van het Europees Parlement in Brussel namelijk gestemd voor een verbod op vleesnamen voor vegetarische producten, zoals groenteburger en vegaworstje. De Landbouwcommissie vindt dat plantaardige producten niet naar sommige dierlijke producten mogen verwijzen, omdat dit verwarrend zou zijn voor de consument. Het voorstel moet echter nog wel goedgekeurd worden door het Europees Parlement en de Europese commissie. In Frankrijk zijn vleesbenamingen voor vleesvervangers al verboden.

Nederlandse wetgeving

Ook in Nederland is er nu een besluit genomen. Het Nederlandse standpunt komt echter niet overeen met dat van de Landbouwcommissie van het Europese parlement. Het gebruik van vleesnamen voor vegetarische producten is toegestaan in Nederland, mits het duidelijk is dat het om een vegetarische variant gaat. Dit staat in het Actieplan Etikettering van Levensmiddelen 2020. Uit een juridische analyse is gebleken dat er ruimte is voor het gebruik van namen van vleesproducten. Er mag gebruik worden gemaakt van woorden zoals ‘worst’ en ‘burger’, maar ook van diersoortnamen zoals kip en tonijn. Er moet wel duidelijk worden aangegeven dat het een vegetarische variant betreft. Zo wordt de consument duidelijk geïnformeerd over de aard en inhoud van het product. Een benaming zoals ‘vegetarische kipstukjes’ is dus toegestaan.De mogelijkheid om de term ‘vegetarisch’ te verplichten bij vegetarische vleesvarianten wordt nader onderzocht. De term ‘gehakt’ kan nog niet worden gebruikt voor vegetarische vleesvarianten. Voor wettelijke benamingen, zoals gehakt, is eerst een aanpassing van de wetgeving nodig.Dit standpunt zal opgenomen worden in het webdossier voedselinformatie. Dit dossier zal begin 2020 worden gepubliceerd op de website van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.

Zuivel

Voor producten met zuivelbenamingen bestaat al wel Europese wetgeving, hiervoor geldt dat deze melk moeten bevatten. Hierop zijn een aantal uitzonderingen in wetgeving vastgelegd, zoals kokosmelk en pindakaas. Een plantaardig alternatief voor zuivel met soja, mag geen sojamelk heten. Met de nieuwe Europese wetgeving die er mogelijk aankomt, zou ook een omschrijving als ‘plantaardig alternatief voor melk’ niet meer mogen.

Kweekvlees

In bovenstaande voorbeelden gaat het om de benaming van een product waar onduidelijkheid over bestaat. In het geval van kweekvlees, gaat het naast de benaming ook om het feit dat het een nieuw product is.In april 2019 stuurde de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een brief naar de Tweede Kamer over de ontwikkelingen op het gebied van kweekvlees en de rol hiervan in de eiwittransitie. Wereldwijd wordt op groeiende schaal geïnvesteerd in bedrijven die werken aan de ontwikkeling en productie van kweekvlees. In 2017 ontvingen de ministeries van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) van een Amerikaans bedrijf het verzoek om in 2018 kweekvlees op de markt te gaan brengen in Nederland. VWS heeft hierop geantwoord dat kweekvlees gezien wordt als een Novel Food en dat hiervoor eerst een Novel Food-aanvraag bij de European Food Safety Authority (EFSA) ingediend moet worden. Pas als deze aanvraag positief beoordeeld is, is het toegestaan om binnen de Europese Unie een kweekvleesproduct op de markt te brengen.

Novel Food

Een Novel Food wil zeggen dat het een levensmiddel betreft dat voor 15 mei 1997 niet in significante mate voor menselijke voeding werd gebruikt. Deze nieuwe levensmiddelen moeten voldoen aan Verordening (EU) 2015/2283 (betreffende nieuwe voedingsmiddelen) en Uitvoeringsverordening (EU) 2017/2470 (tot vaststelling van de Unielijst van nieuwe voedingsmiddelen).Op de wetgeving voor Novel Foods na, is er momenteel nog geen concrete wetgeving op het gebied van vlees-vervangende producten. Maar er is wel algemenere wetgeving van toepassing op dit soort producten. In het volgende artikel gaan we hier dieper op in.

Hulp nodig?

Heb je vragen over etiketten of heb je hulp nodig bij het samenstellen daarvan? Wij helpen je graag verder. Neem contact met ons op.

jeanine-rog.jpg
Auteur: Jeanine Rog Labelling specialist
Roel-Botden.jpg

Meer over dit onderwerp?

Neem contact op met onze Commercieel Manager Roel Botden.

Neem contact op

Gerelateerde kennisbank artikelen

Top 3 meest gelezen

hamburgers zwart wit

Uitvoeringsverordening vermelding land van oorsprong en plaats van herkomst

Vanaf 1 april 2020 gaat het uitvoeringsverordening vermelding land van oorsprong en plaats van herkomst in werking. Dit heeft ook effect op het etiket van het levensmiddel. Benieuwd wat dit betekent? ...
01 November 2019
laptop

Keuzestress: welke certificeringsstandaard moet ik kiezen?

Stel: als kwaliteitsmanager heb je een voorstel gedaan richting het management om jouw bedrijf te laten certificeren voor een certificeringsstandaard. Je zal gegarandeerd de vraag krijgen: welke stand...
20 Februari 2018
specificatiebeheer

Aanvullende verplichte vermeldingen op specifieke levensmiddelenetiketten

“Verpakt onder beschermende atmosfeer” komt veel mensen uit de levensmiddelenindustrie nog wel bekend voor. Maar wanneer moet je op de verpakking zetten dat overmatig gebruik van jouw product een ...
22 November 2019

Gerelateerde diensten

Gerelateerde branches

Roel-Botden.jpg

Hulp nodig met jouw product in de foodsector?

Neem contact op met onze Commercieel Manager Roel Botden

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.
Roel-Botden.jpg

Op de hoogte blijven? Meld je gratis aan voor de nieuwsbrief

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.

Menu