• nl
    • en
    • de

Etikettencontrole strooigoed 2019

De Goedheiligman is weer in het land. Ook dit jaar rijdt Sinterklaas ons huisje niet stilletjes voorbij voordat hij heeft gekeken naar de resultaten van de jaarlijkse strooigoed-etikettencontrole. Onze collega’s van N&S Quality onderzoeken jaarlijks hoe het staat met de juistheid van strooigoed-etiketten. Dit jaar is deze uitgevoerd door Labelling specialist Judith ter Weele (Normec Foodcare) en Business Unit Manager Matthijs Brink (N&S Quality). Hoe staat het met de juistheid van strooigoed-etiketten?

Voor de zesde keer zijn de etiketten van strooigoed in de supermarkt gecontroleerd op conformiteit met Verordening (EU) nr. 1169/2011 (verder te noemen: de verordening) over de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten. Bij de controle nemen onze etiketteringsspecialisten met name de verplichte vermeldingen die staan genoemd in artikel 9 van de verordening onder de loep. Denk hierbij aan de allergenendeclaratie, lettergrootte, taal en de voedingswaardetabel. Daarnaast zijn ook onderwerpen die niet wettelijk zijn vastgelegd besproken zoals het vermelden van sporen van allergenen op het etiket. In dit artikel lees je de bevindingen en geven we een terugblik op de etikettencontroles van de afgelopen vijf jaar. Ook kijken we naar trends, ontwikkelingen en aandachtspunten?

De resultaten in 2019

Van de etiketten die dit jaar zijn gecontroleerd is 60% goed conform de verordening. Wat opvalt is dat de houdbaarheidsaanduiding niet altijd goed vermeld staat op het etiket. Daarnaast bevat de voedingswaardetabel regelmatig een foutje. Ook bevatten sommige producten sporen van veel verschillende allergenen.

Houdbaarheidsaanduiding

Volgens artikel 9 lid f van de verordening is het verplicht om de datum van minimale houdbaarheid of de uiterste consumptiedatum te vermelden op een voorverpakt levensmiddel. Daarnaast geeft de verordening in bijlage X ook aan wat de bewoording hiervan moet zijn. Bij strooigoedproducten moet er ‘Ten minste houdbaar tot…” worden vermeld wanneer in de datumaanduiding de dag is vermeld. In alle andere gevallen hoort er ‘Ten minste houdbaar tot einde…’ te staan. Hoewel in de volksmond vaak wordt gesproken over de ‘THT’ is deze afkorting niet toegestaan op het etiket. Toch zijn er bij de controle nog drie etiketten geteld waar deze afkorting wordt gebruikt.

Wat is nu juist: THT, Tenminste houdbaar tot of Ten minste houdbaar tot?

Na het vinden van de houdbaarheidsaanduiding was het nog even zoeken naar de plek waar de daadwerkelijke houdbaarheidsdatum staat. Hoewel de wet aangeeft dat de vermelding ‘ten minste houdbaar tot (einde)’ vergezeld gaat met de datum zelf of een verwijzing naar de plaats op het etiket, wordt dit niet altijd nageleefd. Zo staat er nog regelmatig op het etiket “Ten minste houdbaar tot: zie verpakking of zie opdruk”. Deze verwijzing is te algemeen, omdat er niet naar de plaats op het etiket wordt verwezen. Een verwijzing als ‘zie deksel’ of ‘zie onderkant’ is wel voldoende.

De voedingswaardetabel

Ook als het gaat om de voedingswaardedeclaratie zijn er nog verbetermogelijkheden. Hoewel bij het gros van de producten de voedingswaardetabel juist is uitgedrukt, zijn er ook nog fouten ontdekt. Zo was de volgorde van de nutriënten op een zak  kruidnoten omgedraaid. Op één etiket was zelfs de hele voedingswaardetabel niet aanwezig.

De klassieke fout die het meest werd geconstateerd is de benaming van de verzadigde vetzuren. In bijlage XV van de verordening staat beschreven hoe de voedingswaarde moet worden uitgedrukt en/of gepresenteerd. In het rijtje verplichte nutriënten volgt na ‘vetten’ de regel ‘waarvan verzadigde vetzuren’. Toch staat op veel etiketten nog ‘waarvan verzadigd’. Deze laatste variant is echter de aanbeveling van de FNLI (Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie). Het kan dus het beleid zijn van Nederlandse bedrijven om zich hieraan te houden. De keuze kan ook te maken hebben met de vaak beperkte ruimte die er op het etiket beschikbaar is.

Dit leidt tot het volgende knelpunt: de lettergrootte op het etiket. Voordat we hierop ingaan, volgt  hieronder eerst de voedingswaardetabel met de juiste benamingen in de goede volgorde. De verplichte voedingswaardevermelding omvat de hieronder vetgedrukte nutriënten. Lees meer over voedingswaarde en kom er meer over te weten.

Voedingswaarde tabel

Kleine lettertjes

Dan hebben we het niet over te kleine chocoladeletters. Die kunnen ons niet groot genoeg zijn. We hebben het over de kleine lettertjes op het etiket. Een veelgehoorde ergernis van de consument. Maar wanneer zijn de letters daadwerkelijk te klein of onleesbaar? De leesbaarheid wordt onder meer bepaald door de afstand tussen de letters, de afstand tussen de regels, de lijndikte, de kleur het lettertype, de verhouding tussen letterbreedte en -hoogte, het oppervlak van het materiaal en het aanzienlijke contrast tussen het schrift en de achtergrond en tot slot natuurlijk door de lettergrootte. In de verordening  staat dat de verplichte vermeldingen zodanig op het etiket moet worden afgedrukt zodat ze duidelijk leesbaar zijn.

Voor wat betreft de lettergrootte is de wet duidelijk: wanneer het grootste oppervlakte van de verpakking kleiner is dan 80 cm2 dan moet de x-hoogte minimaal 0,9 mm zijn. Is het grootste oppervlakte van de verpakking 80 cm2 of groter, dan moet de x-hoogte minimaal 1,2 mm zijn. Wat tijdens de etikettencontrole opviel is dat er nog veel verpakkingen zijn met naar verhouding een klein etiket waar gebruik wordt gemaakt van een x-hoogte van 0,9 mm. Deze voldoen niet aan de verordening, omdat het grootste oppervlakte groter is dan 80 cm2. Daarnaast is het de vraag of een wit lettertype op een transparante verpakking met pepernoten nog wel voldoende leesbaar is.

appendix letterhoogte

Definitie van de x-hoogte (nummer 6).

Allergenendeclaratie

Sinds de laatste, vernieuwde levensmiddelenverordening moeten aanwezige allergenen in een afwijkend lettertype worden gedeclareerd op het etiket. Er zijn geen etiketten gevonden die daar niet aan voldoen. Opmerkelijk was wel dat er op één van de gecontroleerde etiketten de wettelijke benaming “spek” in hoofdletters was weergegeven. Het lijkt hier om een allergeen te gaan, maar (snoep)spek staat toch echt niet in het rijtje van wettelijk verplichte allergenen.

In de afgelopen jaren lees je wel steeds meer waarschuwingszinnen over allergenen op de etiketten. Zoals: ‘kan sporen bevatten van soja, ei en pinda’ of ‘is in een fabriek geproduceerd waar ook noten worden verwerkt’. Voor mensen met een allergie is het lastig te bepalen in hoeverre zo’n product een gevaar kan opleveren voor hun gezondheid. De praktijk leert dat deze zinnen vaak uit voorzorg op het etiket worden gezet. Daarom eisen steeds meer retailers dat kruisbesmettingen alleen vermeld mogen worden als ze onderbouwd zijn. Om de risico’s van kruisbesmetting met allergenen goed in te kunnen schatten, is dus een risicobeoordeling nodig. VITAL is een veel toegepaste systematiek om te bepalen of het nodig is om te waarschuwen voor kruisbesmetting. Informatie kan worden ingegeven in een rekenprogramma om te bepalen hoeveel ppm (parts per million) allergeeneiwit het product bevat. Of de kruisbesmettingen zijn onderbouwd met het VITAL systeem is niet zichtbaar op het etiket. Een training Allergenenbeheersing met Vital volgen? Schrijf je nu in.

Adresgegevens

Hoewel maar bij één product is geconstateerd dat het adres niet juist was weergegeven, stippen we het toch nog even kort aan. Zoals in artikel 9 lid h van de verordening staat aangegeven, is de naam of handelsnaam en het adres van de exploitant van een levensmiddelenbedrijf een verplicht onderdeel van het etiket. In de praktijk betekent dit dat het volledige adres (naam, straat, huisnummer, postcode, vestigingsplaats) van de exploitant van het levensmiddelenbedrijf vermeld moet worden. Een postbusnummer of antwoordnummer mag ook worden gebruikt in plaats van een straatnaam. Alleen het vermelden van bijvoorbeeld een e-mailadres is dus niet voldoende. Dit kwamen we bij één van de verpakkingen tegen. Meer hierover weten? In het artikel “Wat moet er op een etiket” zetten we alles op een rijtje.

Conclusies na 6 jaar strooigoed-etikettencontrole

De verbeterpunten die tijdens de zesde etikettencontrole zijn gevonden, zijn vergelijkbaar met de conclusies van de afgelopen jaren. Als we kijken naar de verplichte onderdelen op het etiket is de algemene trend als volgt:

  • Op twee verpakkingen na, staat op alle verpakkingen de verplichte informatie in ieder geval in de (verplichte) Nederlandse taal.
  • Ook dit jaar zijn er geen afwijkingen geconstateerd met betrekking tot de allergenendeclaratie.
  • De houdbaarheidsaanduiding wordt nog vaak aangeduid met de afkorting THT. Ook de plaats waarnaar verwezen wordt op de verpakking is in enkele gevallen te onduidelijk. Hier zijn nog verbeterslagen in te maken.
  • De benamingen van de nutriënten in de voedingswaardetabel komen vaak niet overeen met hoe deze in de wet zijn beschreven. Met name de ‘waarvan verzadigde vetzuren’ wordt meestal verwoord als ‘waarvan verzadigd’. Zoals eerder vermeld kan dit ook een bewuste keuze zijn wanneer de handleiding van de FNLI wordt gevolgd.
  • Hoewel er wettelijk gezien geen fouten zijn geconstateerd voor wat betreft de allergenendeclaratie, is het opvallend dat er vaak claims worden gemaakt met betrekking tot sporendeclaraties. De trend is dat veel retailers gaan eisen dat een dergelijke sporenclaim alleen gemaakt mag worden als deze onderbouwd is met bijvoorbeeld het VITAL systeem.

Conclusie

Uit de etikettencontrole blijkt dat veel etiketten netjes alle verplichte vermeldingen bevatten. Toch zijn er nog steeds verbeterpunten. Daarnaast zijn er ook verplichte, niet-wettelijke ontwikkelingen waar je als producent rekening mee moet houden. Gelukkig sta je er niet alleen voor.

Hulp nodig?

Heb je aanvullende vragen over labelling of wil je meer weten over het toepassen van het VITAL systeem? Onze specialisten helpen je graag. Stuur een mailtje naar info@normeclabel.com of bel naar 0800 25 22 737.

Strooigoed pepernoten boxarrow-up

Datum

11-11-2019

Categorie

Nieuws | Label & Specifications

Delen

© 2019 Normec Foodcare Privacy
nlende
Offerte aanvragen
Care for Food Group gaat verder als Normec Foodcare

Vanaf 1 september is de Care for Food Group met IvoMar Marktonderzoek overgegaan in Normec Foodcare. Hierdoor kunt u bij één partij terecht voor een totale dienstverlening binnen de voedingsbranche. Normec Foodcare is dé specialist voor onderzoek, inspecties, compliance en certificering voor retail en food.

Wij nemen complete projecten voor u uit handen op het gebied van kwaliteit, industriële voedselveiligheid, smaakonderzoek, microbiologisch en chemisch onderzoek, QA automatisering, opleiding en trainingen, etikettering en risicomanagement.

Sluiten
IvoMar Marktonderzoek gaat verder als Normec Foodcare

Vanaf 1 september is IvoMar Marktonderzoek met de Care for Food Group overgegaan in Normec Foodcare. Hierdoor kunt u bij één partij terecht voor een totale dienstverlening binnen de voedingsbranche. Normec Foodcare is dé specialist voor onderzoek, inspecties, compliance en certificering voor retail en food.

Wij nemen complete projecten voor u uit handen op het gebied van kwaliteit, industriële voedselveiligheid, smaakonderzoek, microbiologisch en chemisch onderzoek, QA automatisering, opleiding en trainingen, etikettering en risicomanagement.

Sluiten