Wat zijn allergenen?

09-01-2020 | Gemiddelde leestijd: 3 min
Dit bericht is 547 keer bekeken

Als een levensmiddel een stof bevat die een overgevoeligheidsreactie kan veroorzaken, moet dit op het etiket worden vermeld. Dit is van groot belang voor mensen met een allergie om te kunnen bepalen of het product voor hen geschikt is. Maar wat zijn allergenen nu precies?

Allergie en intolerantie

Allergenen zijn stoffen die een allergische reactie kunnen veroorzaken. Het afweersysteem van het lichaam reageert overgevoelig en maakt antistoffen aan tegen bepaalde eiwitten in voedingsmiddelen. Een voedselallergie en -intolerantie kunnen beiden een overgevoeligheidsreactie veroorzaken. In tegenstelling tot een allergie, is bij een intolerantie het afweersysteem niet direct betrokken. Een voorbeeld is lactose-intolerantie, waarbij lactose niet goed verteerd kan worden.

Verplicht vermelden

Veel stoffen kunnen een overgevoeligheidsreactie veroorzaken, maar bij bepaalde allergenen komt het vaker voor dan bij andere. Voor de stoffen die de meeste overgevoeligheidsreacties veroorzaken, heeft de Europese Unie bepaald dat deze op het etiket duidelijk moet worden aangegeven. In bijlage II van Verordening (EU) Nr. 1169/2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten, zijn deze 14 stoffen aangegeven:

  1. Glutenbevattende granen, namelijk: tarwe (zoals spelt en khorasantarwe), rogge, gerst, haver of de hybride soorten daarvan en producten op basis van glutenbevattende granen.
  2. Schaaldieren en producten op basis van schaaldieren.
  3. Eieren en producten op basis van eieren.
  4. Vis en producten op basis van vis.
  5. Aardnoten en producten op basis van aardnoten.
  6. Soja en producten op basis van soja.
  7. Melk en producten op basis van melk (inclusief lactose).
  8. Noten, waaronder amandelen, hazelnoten, walnoten, cashewnoten, pecannoten, paranoten, pistachenoten, macadamianoten en producten op basis van noten.
  9. Selderij en producten op basis van selderij.
  10. Mosterd en producten op basis van mosterd.
  11. Sesamzaad en producten op basis van sesamzaad.
  12. Zwaveldioxide en sulfieten in concentraties van meer dan 10 mg/kg of 10 mg/l.
  13. Lupine en producten op basis van lupine.
  14. Weekdieren en producten op basis van weekdieren.

Om te weten of dat deze stoffen in jouw levensmiddel voorkomen, moet je je levensmiddelen laten analyseren. Bij een aantal allergenen gelden uitzonderingen. Het gaat om afgeleide stoffen die geen reacties kunnen geven, zoals volledig geraffineerde sojaolie en glucosestroop op basis van tarwe. Deze staan ook beschreven in bijlage II van Verordening (EU) Nr. 1169/2011.

Levensmiddelendatabank

Het voedingscentrum en het RIVM beheren de Nederlandse levensmiddelendatabank (NELEDA). Voor het opvragen van de gegevens wordt gebruik gemaakt van een allergenenlijst (LeDalijst). Sinds 2017 bevat de allergenenlijst bovengenoemde 14 stoffen. Voor die tijd bestond de ‘-lijst’ uit 24 stoffen die voedselallergie- of overgevoeligheid kunnen veroorzaken. Hier stonden, naast de 14 stoffen uit de wetgeving,  bijvoorbeeld ook maïs, koriander, cacao, glutamaat en varkensvlees bij. Deze stoffen worden nog steeds wel eens benoemd bij allergeneninformatie op productspecificaties en in klantsystemen. Deze stoffen mogen niet als allergeen worden aangegeven op het etiket.

Regels en wetgeving

Regels met betrekking tot het vermelden van allergenen zijn vastgelegd in Verordening (EU) nr. 1169/2011. In de blog Allergenenvermelding op etiketten is meer te lezen over hoe de allergenen vermeld moeten worden. In de verordening is echter niets opgenomen over het vermelden van kruisbesmettingen.  In de blog Allergenenbeheersing met Simply OK is meer te lezen over wanneer kruisbesmetting vermeld moet worden.

Hulp nodig?

Heb je vragen over etiketten of heb je hulp nodig bij het samenstellen daarvan? Wil je allergenen laten analyseren in je levensmiddel?  Of wil je een training volgen over listeriastudie NVWA of rekenen met de Vital? Wij helpen je graag met allergenenmanagement. Laat je gegevens achter op het  contactformulier. 

Sanne-de-Backer.jpg
Auteur: Sanne de Backer Labelling specialist
peter-juiste-formaat-website

Meer over dit onderwerp?

Neem contact op met onze Commercieel Manager Peter Zirkzee.

Neem contact op

Gerelateerde kennisbank artikelen

Top 3 meest gelezen

specificatiebeheer

Infographic check je etiket

Je hebt een nieuw product ontwikkeld en vraagt je af of het etiket wel compleet is. Voldoet het aan de wetgeving? Mis ik niets? Wat er precies op het etiket moet staan, is vastgelegd in Verordening (E...
13 Maart 2020
Challenge test

Is het nodig om een challenge test uit te voeren?

Een challenge test wordt veel ingezet door bedrijven voor de beheersing van Listeria monocytogenes in kant-en-klare levensmiddelen. Het product wordt opzettelijk besmet, waarna er wordt gekeken tot ho...
28 Maart 2022
wetboek-hamer

FSSC 22000 versie 4.1: uitleg documenten over voedselfraude en food defense

FSSC heeft twee guidance documenten uitgebracht met betrekking tot food fraud en food defense. Download de documenten op de website van FSSC 22000. Het food fraud guidance document gaat over de achter...
23 Mei 2018

Gerelateerde diensten

Gerelateerde branches

peter-juiste-formaat-website

Hulp nodig met jouw product in de foodsector?

Neem contact op met onze Commercieel Manager Peter Zirkzee

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.

peter-juiste-formaat-website

Op de hoogte blijven? Meld je gratis aan voor de nieuwsbrief