• nl

Allergenenvermelding op etiketten

Als etiketteringsspecialisten van Etiketteren.nl krijgen wij dagelijks de vraag om etiketten te beoordelen. Iets wat steeds weer opvalt, is op hoeveel verschillende manieren de allergenen worden vermeld op het etiket. Allergenen in hoofdletters of dikgedrukt (deel van het woord, hele woord of toch meerdere woorden dikgedrukt) en wel of geen herhaling van allergenen; op elk etiket wordt dit weer anders gedaan. Hierin is een zekere mate van vrijheid toegestaan, maar er zijn ook een aantal regels rondom de vermelding van allergenen die wettelijk zijn vastgelegd.
Op 13 juli 2017 heeft de Europese Commissie een interpretatiedocument uitgegeven ‘inzake de verstrekking van informatie over stoffen of producten die allergieën of intoleranties veroorzaken zoals bedoeld in bijlage II bij Verordening (EU) nr. 1169/2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten.’ In het interpretatiedocument wordt met voorbeelden verduidelijkt hoe in de praktijk de wetgeving rondom allergenen toegepast moet worden.

Waarom een interpretatiedocument over allergenen?

Voor mensen met een allergie is het erg belangrijk dat ze een goede afweging kunnen maken of een product voor hen wel of niet geschikt is om te kopen. Wat hierbij helpt is een etiket met complete informatie over allergenen die op een duidelijke manier is weergegeven. Dit gaat helaas nog wel eens mis in de praktijk, getuige de vele recalls in 2017 met betrekking tot allergenen, deels door foutieve etiketten. De NVWA heeft aangegeven genoodzaakt te zijn keuzes te maken in het toezicht op de etikettering van levensmiddelen, maar prioriteit te geven aan de vermelding van allergenen.
Voor producenten van levensmiddelen is het dus belangrijk om goed duidelijk te hebben wat de eisen zijn rondom de etikettering van allergenen. Hierbij komt het interpretatiedocument goed van pas. Naast de ernstige gevolgen die een allergische reactie voor een consument kunnen hebben, zijn de kosten voor een recall en de slechte publiciteit ook absoluut niet wenselijk voor een producent.

Toelichting lijst van allergenen (bijlage II bij Verordening (EU) nr. 1169/2011)

In het interpretatiedocument wordt een toelichting gegeven op de vermelding van de allergenen granen, noten, melk en eieren zoals ze in bijlage II staan omschreven. Er wordt verduidelijkt welke levensmiddelen onder de betreffende allergenen vallen.

  • De opsommingen van ‘granen’ (punt 1) en ‘noten’ (punt 8) in bijlage II moeten gezien worden als uitputtende lijsten. Dat wil zeggen dat dit alle granen en noten zijn die vermeld moeten worden als allergeen. Een beukennoot staat hier bijvoorbeeld niet tussen dus die zou niet als allergeen vermeld hoeven worden.
  • Met ‘eieren’ (punt 3, bijlage II) worden eieren bedoeld van alle gekweekte vogels, dus niet alleen kippenei.
  • Met ‘melk’ (punt 7 bijlage II) wordt de melk bedoeld die wordt afgescheiden door de melkklier van landbouwhuisdieren. Dit beperkt zich dus niet alleen tot koemelk.

Hoe dien je een allergeen op het etiket te vermelden?

Allereerst moet er rekening gehouden worden met de manier van vormgeven van de allergenenvermelding, ook wel typografie genoemd. Verordening (EU) nr. 1169/2011, artikel 21, lid 1b zegt hier het volgende over:  ‘de naam van de in bijlage II opgenomen stoffen of producten wordt benadrukt door middel van een typografie die ervoor zorgt dat deze naam duidelijk te onderscheiden is van de rest van de lijst met ingrediënten, bijvoorbeeld door middel van het lettertype, de stijl of de achtergrondkleur.’

Er zit dus best wat flexibiliteit in de wijze van weergeven. Dit geldt ook voor het deel van het woord wat afwijkend wordt weergegeven. Als een naam van een ingrediënt uit meerdere losse woorden bestaat is het voldoende om alleen het woord te benadrukken wat overeenkomt met de allergene stof zoals omschreven in bijlage II. Een voorbeeld hiervan is yoghurtpoeder van magere melk.
Wanneer een allergeen een deel van een woord beslaat, is het voldoende om alleen dat deel te benadrukken. Denk hierbij aan melkpoeder.
In het geval van een samengesteld ingrediënt benadruk je de allergene stof binnen het samengestelde ingrediënt en niet het hele ingrediënt, bijvoorbeeld sojasaus (water, sojabonen..).

Het is niet toegestaan om de informatie over allergenen te herhalen buiten de lijst van ingrediënten. Ook niet met het woord ‘bevat’ gevolgd door de betreffende allergenen. Als er in de ingrediëntenlijst bijvoorbeeld melk en soja vermeld staan als allergeen, dan mag er niet nogmaals ergens op het etiket staan, bevat: melk en soja.

Vermelding van glutenbevattende granen en noten

In de praktijk zien we dat de allergenen glutenbevattende granen en noten vragen op kunnen roepen. Het is niet voor iedereen duidelijk wat precies het allergeen is dat afwijkend weergegeven moet worden. Is het allergeen spelt of tarwe en moet daar ook nog gluten bij vermeld worden? Het interpretatiedocument gaat wat dieper in op deze beide groepen allergenen.

Als een levensmiddel glutenbevattende granen bevat moet duidelijk vermeld worden om welke specifieke graansoort het gaat en is alleen de vermelding van ‘gluten’ niet voldoende. Bijvoorbeeld havervlokken, gerstemoutazijn.

Dit geldt ook voor ‘spelt’, ‘khorasan’ of ‘durum’. Er moet in deze gevallen aangegeven worden dat de specifieke graansoort ‘tarwe’ is. Vrijwillig mag hier ‘durum’, ‘spelt’ of ‘khorasan’ aan toegevoegd worden. Bijvoorbeeld tarwe of tarwe (spelt) of spelttarwe.

Het woord ‘gluten’ mag vrijwillig toegevoegd worden aan de vermelding van de specifieke graansoort. Bijvoorbeeld tarwemeel (gluten). Als gluten als ingrediënt wordt toegevoegd, moet de graansoort waarvan het gluten afkomstig is ook worden vermeld. Bijvoorbeeld gluten (tarwe) of tarwegluten.

Net als bij glutenbevattende granen moet ook bij noten de specifieke noot vermeld worden, bijvoorbeeld pecannoot.

Vrijstelling

Artikel 21, lid 1, laatste alinea geeft aan dat er uitzonderingen zijn voor de vermelding van allergenen op een etiket. Het is niet vereist om allergenen te vermelden als de benaming van het levensmiddel duidelijk verwijst naar het betreffende allergeen én waarvoor het niet verplicht is om een lijst van ingrediënten te verstrekken. Voorbeelden hiervan zijn ‘kaas’ en ‘room’. Als er wel een lijst van ingrediënten wordt vermeld (vrijwillig of verplicht), dan moet het allergeen altijd benadrukt worden in de ingrediëntenlijst.

Als de kaassoort echter wordt verkocht onder een handelsmerk/merknaam die niet duidelijk verwijst naar het allergeen, moet er aanvullende informatie gegeven worden die wel duidelijk verwijst naar het allergeen. Deze moet in de onmiddellijke nabijheid van de benaming staan. Bijvoorbeeld ‘Ambert’ ‘blauwschimmelkaas’. Let er op dat het per lidstaat kan verschillen of het een voor de consument duidelijke benaming van een levensmiddel is. In Frankrijk zijn bepaalde kazen heel gangbaar die wij in Nederland niet kennen. Daardoor kan de duidelijke verwijzing met een allergeen mogelijk missen.

Allergenen vermelding bij niet-voorverpakte levensmiddelen

Het is aan de verschillende lidstaten om voor niet-voorverpakte levensmiddelen zelf nationale wetgeving op te stellen. Het gaat er om dat een consument bij aankoop van een levensmiddel een doordachte keuze kan maken. De manier waarop dit gecommuniceerd wordt kan variëren, bijvoorbeeld een etiket, ander begeleidend materiaal of technologische hulpmiddelen. Als dit niet nationaal is vastgesteld zijn de bepalingen hierboven vermeld over voorverpakte levensmiddelen van toepassing op niet-voorverpakte levensmiddelen. In Nederland is dit vastgelegd in de warenwetregeling allergeneninformatie niet-voorverpakte levensmiddelen. Etiketteren.nl kan u verder helpen om dit voor andere landen uit te zoeken.

kwaliteitscontrole vloeistof boxarrow-up

Datum

27-07-2018

Categorie

Blog | Label & Specifications

Delen

© 2019 Normec Foodcare Privacy
nl
Offerte aanvragen
Care for Food Group gaat verder als Normec Foodcare

Vanaf 1 september is de Care for Food Group met IvoMar Marktonderzoek overgegaan in Normec Foodcare. Hierdoor kunt u bij één partij terecht voor een totale dienstverlening binnen de voedingsbranche. Normec Foodcare is dé specialist voor onderzoek, inspecties, compliance en certificering voor retail en food.

Wij nemen complete projecten voor u uit handen op het gebied van kwaliteit, industriële voedselveiligheid, smaakonderzoek, microbiologisch en chemisch onderzoek, QA automatisering, opleiding en trainingen, etikettering en risicomanagement.

Sluiten
IvoMar Marktonderzoek gaat verder als Normec Foodcare

Vanaf 1 september is IvoMar Marktonderzoek met de Care for Food Group overgegaan in Normec Foodcare. Hierdoor kunt u bij één partij terecht voor een totale dienstverlening binnen de voedingsbranche. Normec Foodcare is dé specialist voor onderzoek, inspecties, compliance en certificering voor retail en food.

Wij nemen complete projecten voor u uit handen op het gebied van kwaliteit, industriële voedselveiligheid, smaakonderzoek, microbiologisch en chemisch onderzoek, QA automatisering, opleiding en trainingen, etikettering en risicomanagement.

Sluiten
Melding: cookies

Wij en derden, die zich (deels) buiten de EU bevinden, maken gebruik van cookies, om de effectiviteit van advertenties te registreren en te optimaliseren, om onze website te verbeteren, om de website naar behoren te laten werken, om gepersonaliseerde advertenties te tonen op onze websites, en om het verkeer op de website te analyseren. Door op akkoord te klikken, geef je toestemming voor het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacyverklaring.

Cookie instellingen Cookies accepteren